(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.98. అధ్యాయః 098
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రత్యన్నదానప్రశంసనపూర్వకం తత్ఫలకథనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ।

కాని దానాని లోకేఽస్మిందాతుకామో మహీపతిః।
గుణాధికేభ్యో విప్రేభ్యో దద్యాద్భరతసత్తమ॥ 13-98-1(85381)
కేన తుష్యంతి తే సద్యః కిం తుష్టాః ప్రదిశంతి చ।
శంస మే తన్మహాబాహో ఫలం పుణ్యకృతం మహత్॥ 13-98-2(85382)
దత్తం కిం ఫలవద్రాజన్నిహ లోకేం పరత్ర చ।
భవతః శ్రోతుమిచ్ఛామి తన్మే విస్తరతో వద॥ 13-98-3(85383)
భీష్మ ఉవాచ। 13-98-4x(7088)
ఇమమర్థం పురా పృష్టో నారదో దేవదర్శనః।
యదుక్తవానసౌ వాక్యం తన్మే నిగదతః శృణు॥ 13-98-4(85384)
నారద ఉవాచ। 13-98-5x(7089)
అన్నమేవ ప్రశంసంతి దేవా ఋషిగణాస్తథా।
లోకతంత్రం హి యజ్ఞాశ్చ సర్వమన్నే ప్రతిష్ఠితం॥ 13-98-5(85385)
అన్నేన సదృశం దానం న భూతం న భవిష్యతి।
తస్మాదన్నం విశేషేణి దాతుమిచ్ఛంతి మానవాః॥ 13-98-6(85386)
అన్నమూర్జస్కరం లోకే ప్రాణాశ్చాన్నే ప్రతిష్ఠితాః।
అన్నేన ధార్యతే సర్వం విశ్వం జగదిదం ప్రభో॥ 13-98-7(85387)
అన్నాద్గృహస్థా లోకేఽస్మిన్భిక్షవస్తాపసాస్తథా॥
అన్నాద్భవంతి వై ప్రాణాః ప్రత్యక్షం నాత్ర సంశయః॥ 13-98-8(85388)
కటుంబినే సీదతే చ బ్రాహ్మణాయ మహాత్మనే।
దాతవ్యం భిక్షవే చాన్నమాత్మనో భూతిమిచ్ఛతా॥ 13-98-9(85389)
బ్రాహ్మణాయాభిరూపాయ యో దద్యాదన్నమర్థినే।
నిదధాతి నిధిం శ్రేష్ఠం పారలౌకికమాత్మనః॥ 13-98-10(85390)
శ్రాంతమధ్వని వర్తంతం వృద్ధమర్హముపస్థితం।
అర్యయేద్భూతిమన్విచ్ఛన్గృహస్థో గృహమాగతం॥ 13-98-11(85391)
క్రోధముత్పతితం హిత్వా సుశీలో వీతమత్సరః।
అన్నదః ప్రాప్నుతే రాజందివి చేహ చ యత్సుఖం॥ 13-98-12(85392)
నావమన్యేదభిగతం న ప్రణుద్యాత్కదాచన।
అపి శ్వపాకే శుని వా నాన్నదానం ప్రణశ్యతి॥ 13-98-13(85393)
యో దద్యాదపరిక్లిష్టమన్నమధ్వని వర్తతే।
ఆర్తాయాదృష్టపూర్వాయ స మహద్ధర్మమాప్నుయాత్॥ 13-98-14(85394)
పితౄందేవానృపీన్విప్రానతిథీంశ్చ జనాధిప।
యో నరః ప్రీణయత్యన్నైస్తస్య పుణ్యఫలం మహత్॥ 13-98-15(85395)
కృత్వాఽతిపాతకం కర్మ యో దద్యాదన్నమర్థినే।
బ్రాహ్మణాయ విశేషేణ న స పాపేన ముహ్యతే॥ 13-98-16(85396)
బ్రాహ్మణేష్వక్షయం దానమన్నం శూద్రే మహాఫలం।
అన్నదానం హి శూద్రే చ బ్రాహ్మణే చ విశిష్యతే॥ 13-98-17(85397)
న పృచ్ఛేద్గోత్రచరణం స్వాధ్యాయం దేశమేవ చ।
భిక్షితో బ్రాహ్మణేనాన్నం దద్యాదేవావిచారతః॥ 13-98-18(85398)
అన్నదస్యాన్నదా వృక్షాః సర్వకామఫలప్రదాః।
భవంతి చేహ చాముత్ర నృపతే నాత్ర సంశయః॥ 13-98-19(85399)
ఆశంసంతే హి పితరః సువృష్టిమివ కర్షకాః।
అస్మాకమపి పుత్రో వా పౌత్రో వాఽన్నం ప్రదాస్యతి॥ 13-98-20(85400)
బ్రాహ్మణో హి మహద్భూతం స్వయం దేహీతి యాచతే।
అకామో వా సకామో వా దత్త్వా పుణ్యమవాప్నుయాత్॥ 13-98-21(85401)
బ్రాహ్మణః సర్వభూతానామతిథిః ప్రసృతాగ్రభుక్।
విప్రా యదధిగచ్ఛంతి భిక్షమాణా గృహం సదా॥ 13-98-22(85402)
సత్కతాశ్చ నివర్తంతే తదతీవ ప్రవర్ధతే।
మహాభాగే కులే ప్రేత్య జన్మ చాప్నోతి భారత॥ 13-98-23(85403)
దత్త్వా త్వన్నం నరో లోకే తథా స్థానమనుత్తమం।
స్విష్టమృష్టాన్నదాయీ తు స్వర్గే వసతి సత్కృతః॥ 13-98-24(85404)
అన్నం ప్రాణా నరాణాం హి సర్వమన్నే ప్రతిష్ఠిం।
అన్నదః పశుమాన్పుత్రీ ధనవాన్భోగవానపి॥ 13-98-25(85405)
ప్రాణవాంశ్చాపి భవతి రూపవాంశ్చ తథా నృప।
అన్నదః ప్రాణదో లోకే సర్వదః ప్రోచ్యతే తు సః॥ 13-98-26(85406)
అన్నం హి దత్త్వాఽతిథయే బ్రాహ్మణాయ యథావిధి।
ప్రదాతా సుఖమాప్నోతి దైవతైశ్చాపి పూజ్యతే॥ 13-98-27(85407)
బ్రాహ్మణో హి మహద్భూతం క్షేత్రభూతం యుధిష్ఠిర।
ఉప్యతే తత్రి యద్బీజం తద్ధి పుణ్యఫలం మహత్॥ 13-98-28(85408)
ప్రత్యక్షం ప్రీతిజననం భోక్తుర్దాతుర్భవత్యుత।
సర్వాణ్యన్యాని దానాని పరోక్షఫలవంత్యుత॥ 13-98-29(85409)
అన్నాద్ధి ప్రసవం యాంతి రతిరన్నాద్ధి భారత।
ధర్మార్థావన్నతో విద్ధి రోగనాశం తథాఽన్నతః॥ 13-98-30(85410)
అన్నం హ్యమృతమిత్యాహ పురా కల్పే ప్రజాపతిః। 7-98-3ab అన్నం భువం దివం ఖం చ సర్వమన్నే ప్రతిష్ఠితం॥ 13-98-31(85411)
అన్నప్రణాశే భిద్యంతే శరీరే పంచ ధాతవః।
బలం బలవతోపీహ ప్రణశ్యత్యన్నహానితః॥ 13-98-32(85412)
ఆవాహాశ్చ వివాహాశ్చ యజ్ఞాశ్చాన్నమృతే తథా।
నివర్తంతే నరశ్రేష్ఠ బ్రహ్మ చాత్ర ప్రలీయతే॥ 13-98-33(85413)
అన్నతః సర్వమేతద్ధి యత్కించిత్స్థాణు జంగమం।
త్రిషు లోకేషు ధర్మార్థమన్నం దేయమతో బుధైః॥ 13-98-34(85414)
అన్నదస్య మనుష్యస్య బలమోజో యశాంసి చ।
కీర్తిశ్చ వర్ధతే శశ్వత్త్రిషు లోకేషు పార్థివ॥ 13-98-35(85415)
మేఘేషూర్ధ్వం సన్నిధత్తే ప్రాణానాం పవనః పతిః।
తచ్చ మేఘగతం వారి శక్రో వర్షతి భారత॥ 13-98-36(85416)
ఆదత్తే చ రసాన్భౌనానాదిత్యః స్వగభస్తిభిః।
వాయురాదిత్యతస్తాంశ్చ రసాందేవః ప్రవర్షతి॥ 13-98-37(85417)
తద్యదా మేఘతో వారి పతితం భవతి క్షితౌ।
తదా వసుమతీ దేవీ స్నిగ్ధా భవతి భారత॥ 13-98-38(85418)
తతః సస్యాని రోహంతి యేన వర్తయతే జగత్।
మాంసమేదోస్థిశుక్రాణాం ప్రాదుర్భావస్తతః పునః॥ 13-98-39(85419)
సంభవంతి తతః శుక్రాత్ప్రాణినః పృథివీపతే।
అగ్నీషోమౌ హి తచ్ఛుక్రం సృజతః పుష్యతశ్చ హ॥ 13-98-40(85420)
ఏవమన్నాద్ధి సూర్యశ్చ పవనః శక్రమేవ చ।
ఏక ఏవ స్మృతో రాశిస్తతో భూతాని జజ్ఞిరే॥ 13-98-41(85421)
ప్రాణాందదాతి భూతానాం తేజశ్చ భరతర్షభ।
గృహమభ్యాగతాయాథ యో దద్యాదన్నమర్థినే॥ 13-98-42(85422)
భీష్మ ఉవాచ। 13-98-43x(7090)
నారదేనైవముక్తోఽహమన్నదానం సదా నృప।
అనసూయుస్త్వమప్యన్నం తస్మాద్దేహి గతజ్వరః॥ 13-98-43(85423)
దత్త్వాఽన్నం విధివద్రాజన్విప్రేభ్యస్త్వమపి ప్రభో।
యథావదనురూపేభ్యస్తతః స్వర్గమవాప్స్యసి॥ 13-98-44(85424)
అన్నదానాం హి యే లోకాస్తాంస్త్వం శృణు జనాధిప।
భవనాని ప్రకాశంతే దివి తేషాం మహాత్మనాం॥ 13-98-45(85425)
నానాసంస్థాని రూపాణి నానాస్తంభాన్వితాని చ।
చంద్రమండలశుభ్రాణి కింకిణీజాలవంతి చ॥ 13-98-46(85426)
తరుణాదిత్యవర్ణాని స్థావరాణి చరాణి చ।
అనేకశతభౌమాని సాంతర్జలచరాణి చ॥ 13-98-47(85427)
వైదూర్యార్కప్రకాశాని రౌప్యరుక్మమయాని చ।
సర్వకామఫలాశ్చాపి వృక్షా భవనసంస్థితాః॥ 13-98-48(85428)
వాప్యో వీథ్యః సభాః కూపా దీర్ఘికాశ్చైవ సర్వశః।
ఘోషవంతి చ యానాని యుక్తాన్యథ సహస్రశః॥ 13-98-49(85429)
భక్ష్యభోజ్యమయాః శైలా వాసాంస్యాభరణాని చ।
క్షీరం స్రవంతి సరితస్తథా చైవాన్నపర్వతాః॥ 13-98-50(85430)
ప్రాసాదాః పాండురాభ్రాభాః శయ్యాశ్చ కనకోంజ్వలాః।
తాన్యన్నదాః ప్రపద్యంతే తస్మాదన్నప్రదో భవ॥ 13-98-51(85431)
ఏతే లోకాః పుణ్యకృతా అన్నదానాం మహాత్మనాం।
తస్మాదన్నం ప్రయత్నేన దాతవ్యం మానవైర్భువి॥ ॥ 13-98-52(85432)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి అష్టనవతితమోఽధ్యాయః॥ 98 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-98-9 కుటుంబం పీడయిత్వాపి బ్రాహ్మణాయేతి ట.ధ.పాఠః॥ 7-98-19 అన్నదస్యాన్నవృక్షాశ్చేతి ఝ.పాఠః॥ 7-98-28 క్షేత్ర చరతి పాదవత్ ఇతి థ.ధ.పాఠః॥ 7-98-33 బ్రహ్మ వేదః॥ 7-98-36 మేఘేషూదకమాదత్తే ప్రాణానాం పవనః శివ ఇతి థ.పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.